Çocuklarda 3–7 yaş arasında uykuda diş gıcırdatma (bruksizm) vakalarının %80'i süt dişi sürmesi ve çene gelişim sürecinde fizyolojik olarak normal kabul edilir. Ancak diş minesinde gözle görülür düzleşme, hassasiyet veya sabah çene ağrısı şikayeti varsa mutlaka pedodontist değerlendirmesi ve koruyucu gece plağı gerekir.
Çocuklarda Diş Gıcırdatmasının Başlıca Nedenleri
Diş gıcırdatma sadece yetişkinlerde değil, çocukluk çağında da sıkça rastlanan bir durumdur. Nedenleri iki ana grupta toplanır:
1. Fizyolojik & Gelişimsel Nedenler
Süt dişlerinin düşüp kalıcı dişlerin çıktığı karmakarışık dişlenme döneminde çene kemiği ve kaslar yeni kapanışa uyum sağlamaya çalışır. Çocuk farkında olmadan uykuda dişlerini birbirine sürterek kapanış arar.
2. Solunum Güçlükleri (Geniz Eti ve Bademcik)
Geniz eti büyüklüğü veya alerjik bünyeye bağlı uyku apnesi yaşayan çocuklar uykuda rahat nefes alabilmek için alt çeneyi öne doğru kaydırır; bu hareket gece şiddetli gıcırdatma seslerine yol açar.
3. Psikolojik ve Stres Faktörleri
Kardeş kıskançlığı, kreş veya okula başlama, sınav kaygısı ya da aile içi değişimler çocukta içsel stres yaratır. Gün içinde dışa vurulamayan kaygı gece diş sıkma olarak ortaya çıkar.
Ne Zaman Tehlikelidir ve Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlar varsa bruksizm geçici bir fizyolojik süreç olmaktan çıkmış demektir:
- Süt ve kalıcı dişlerin çiğneme yüzeylerinde belirgin aşınma ve düzleşme olması
- Çocuğun sabah uyandığında çene, şakak veya kulak ağrısından şikayet etmesi
- Sıcak ve soğuk gıdalara karşı ani diş hassasiyetinin başlaması
- Diş etlerinde çekilme veya dişlerde sallanma görülmesi
Çocuklarda Diş Gıcırdatma Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavide önce kaynağa inilir. Eğer solunum sıkıntısı varsa Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı değerlendirmesi istenir. Diş aşınması yüksek çocuklarda ise kişiye özel hazırlanan şeffaf yumuşak gece koruyucu plakları takılarak dişlerin birbirini eritmesi engellenir. Bruksizmden kaynaklanan mine erozyonu ilerlediğinde süt dişi dolgusu veya kuron restorasyonu ile aşınan yüzeyler yeniden yapılandırılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Çocuklarda gece plağı kullanımı kaç yaşında başlayabilir?
Daimi dişlerin çıkmaya başladığı 6-7 yaşından itibaren aşınma varsa çocuklara özel yumuşak gece plakları yapılabilmektedir.
Bağırsak parazitleri diş gıcırdatması yapar mı?
Evet, çocuklarda kıl kurdu ve parazit enfeksiyonları salya akıtması ile birlikte uykuda gıcırdatmaya yol açabilmektedir.
Ankara'da çocuk gece plağı ne kadara yaptırılır?
Çocuklara özel yumuşak termoform gece plakları Ankara'da 2026 yılı itibarıyla 2.500–4.500 TL arasında fiyatlandırılmaktadır. Ölçü alımı ve kontrol seansları fiyata dahildir.
Diş gıcırdatması kemik erimesine yol açar mı?
Uzun süre tedavi edilmeyen şiddetli bruksizm dişeti çekilmesine ve altta yatan kemik dokusunda erozyona neden olabilir. Süt dişi döneminde yakalanan vakalar gece plağı ile kemiğe ilerleme olmadan kontrol altına alınabilmektedir.
Uzun süre kontrol edilmeyen bruksizm mine kaybı oluşturduğunda süt dişi dolgusu ile aşınan yüzeyler restore edilir. Bruksizme bağlı kapanış bozukluğu için Ankara çocuk ortodonti değerlendirmesi erken dönemde planlanabilir.